Rijksmonumentale dwarshuisboerderij in Garrelsweer weer op de grond

Vandaag is de rijksmonumentale dwarshuisboerderij in Garrelsweer weer op zijn oorspronkelijke plek terug gezet. Het pand is door middel van base isolation 1,2 meter opgetild. Dit was nodig om de boerderij aardbevingsbestendig te maken. De komende tijd wordt aardbevingsschade gerepareerd en wordt het pand hersteld. Naar verwachting kunnen de eigenaren in november het pand weer bewonen.

Vooraanzicht boerderij
©NCG

Ook monumentale gebouwen in het aardbevingsgebied zijn opgenomen in de versterkingsopdracht van NCG. Voordat versterking aan de orde is brengt een bouwhistoricus bouw- en cultuurhistorische waardevolle  elementen van het pand in kaart. Een monumentenadviseur denkt vervolgens mee over  het versterkingsadvies om ervoor te zorgen dat NCG bij de versterking van het pand rekening houdt met deze gebouwonderdelen.

Schokdempers

Bij de dwarshuisboerderij ‘Wester Enzelens’ in Garrelsweer heeft dit na een zeer langdurig voortraject geleid tot een uitzonderlijke situatie. Het rijksmonument uit 1883 werd in maart 1,2 meter opgetild. De ruimte onder het 850 ton wegende pand is vrijgemaakt en voorzien van een onderste betonnen vloer met poeren. Op deze poeren kwamen de base isolatoren. Deze base isolatoren werken als schokdempers onder het pand. Als er een beving plaatsvindt, dan zorgen de schokdempers ervoor dat de trilling van de bodem wordt opgevangen en niet doordringt in het huis.

Base isolation
©NCG

Veel elementen behouden

Zorgvuldige samenwerking met de monumentenadviseur, maar ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft ervoor gezorgd dat veel onderdelen van het rijksmonumentale pand behouden kunnen worden. Maximaal behoud van het monument is het uitgangspunt geweest om voor de techniek van base isolation te kiezen. Veel elementen die bij de bouw in 1883 aanwezig waren, blijven in het pand bestaan. Onder andere een diamantkopvloer, een houten vloer, een balkenplafond en de kelder en een zeer markant papier mache plafond worden in ere hersteld. Om deze opgave echt integraal te maken is bovendien niet alleen gekeken naar restauratie, versterking en schadeherstel maar ook naar verduurzaming en bewonerswensen. Doordat de eigenaren ook in staat waren financieel te participeren in het traject was het mogelijk om hun wensen integraal te verwerken in de planvorming.

Het pand wordt weer terug gezet op de de normale hoogte
©NCG

Na het afronden van de werkzaamheden zal dit beeldbepalende, unieke rijksmonument aardbevingsbestendig, schadevrij, duurzaam en toekomstbestendig zijn. Sinds het najaar van 2018 werkt het huidige team samen aan deze integrale versterking. In juni 2020 is de uitvoering gestart, waarvoor specifiek deskundige monumentenpartijen zijn geselecteerd. Zowel de bewoners als het team zijn tevreden over het verloop van het traject.