Rust en reuring op Hoog Hammen

‘Hoog Hammen’ zal waarschijnlijk geen belletje doen rinkelen, maar de boerderij in Overschild uit de populaire televisieserie Hollands Hoop klinkt al een stuk bekender. Hoog Hammen, gebouwd in 1869, vormde het decor voor de serie die bedacht is door schrijver Franky Ribbens en regisseur Dana Nechushtan. Hoog Hammen oogt vervallen. ‘Maar’, zegt bestuurslid Leanne Nobel van de stichting Hoop voor Hoog Hammen met een lach, ‘dat vinden alleen mensen die er geen verstand van hebben. Iedereen die iets weet van bouwkunde, heeft vooral oog voor het feit dat ondanks alle bevingen de boerderij nog steeds fier overeind staat.’

Vergroot afbeelding Hoog Hammen
Beeld: ©Wilco van der Laan Fotografie

Ik ga Hoog Hammen redden

Leanne’s liefde voor Hoog Hammen zit diep. In 2007, als docent Frans in opleiding, raakte ze verknocht aan het gebied tussen Lageland en Overschild. Drie keer per week reed ze vanuit haar woonplaats Scharmer via de Luddeweersterweg en de Graauwedijk naar het Ommelander College in Appingedam en ging van het landschap houden. Ze zag de serie Hollands Hoop en dacht: ik ga Hoog Hammen redden.

Hulp van Toukomst

Ze regelde een afspraak met de eigenaar van Hoog Hammen, een melkveehouder uit Woldendorp die de boerderij in 2011 kocht vanwege de grond. ‘Ik heb een plan met Hoog Hammen’, zei Leanne. Dat Toukomst, een initiatief van Nationaal Programma Groningen (NPG), eraan kwam was mooi meegenomen. Toukomst gaat volgens de website over ‘beter wonen, leven en werken in Groningen’. Over ‘grote, vernieuwende, creatieve en slimme ideeën’. Nou, toevallig had Leanne daar nog wel een paar van.

De laatste bewoner

Leanne is gemiddeld drie dagen per week op Hoog Hammen. Soms alleen, soms met mede-bestuurslid Annet Wessels, huisfotograaf Wilco van der Laan of met mensen die zomaar even komen aanwaaien. Een van de mensen die regelmatig langskomt is Jan Broekema, de laatste bewoner van Hoog Hammen. Zijn leven lang woonde hij op Hoog Hammen en hij is een onuitputtelijke bron van verhalen. Eigenlijk had hij al lang afstand genomen van de boerderij. Na het overlijden van zijn moeder, met wie hij op de boerderij woonde, deed de stilte van Hoog Hammen hem geen goed. Hij vond de liefde bij Menna, verkocht de boerderij en ging met zijn vrouw  in Drenthe wonen. Maar toen kwam Hollands Hoop en werd Jan onmisbaar op de set. Want wie kende de geschiedenis van het pand beter dan hij en wie kon er figurant zijn als er even niemand in de buurt was?

Werken en genieten

Terug naar Leanne. Wat doet ze de hele dag op Hoog Hammen? Subsidieaanvragen indienen, bezoekers rondleiden, nieuwe plannen bedenken, contacten onderhouden met de groeiende groep mensen die zich verbonden voelt met de boerderij. Maar ook genieten. Genieten van de plek, de ruimte, het uitzicht, de verhalen van Jan, plannen bedenken, dat ook. Vaak met haar vader Jan, gepensioneerd architect en net zo gek van de boerderij als Leanne. Hij schreef er zelfs een boek over. Hoe gebruik je de ruimtes optimaal? Hoe houd je het karakter van de boerderij in stand? Hoe bewaak je het evenwicht tussen activiteiten en te veel drukte, wat niet passend is op deze plek. Ze kunnen er uren over praten.

Zummerbühne

Wat het niet moet worden, is voor Leanne heel helder. ‘Hoog Hammen moet geen chique plek worden, de boerderij moet toegankelijk zijn voor iedereen, met gastenkamers die we gaan verhuren. De biodiversiteit op het erf, ook belangrijk. Kleinschalig moet het blijven, zoals de mini-concerten die we nu al organiseren van bijvoorbeeld zanger Jan Henk de Groot en schrijver Auke Hulst. Nou ja kleinschalig, met uitzondering van Zummerbühne dan, de grootse muziektheatervoorstelling die in augustus en september plaatsvindt. Een buitenplaats van rust en reuring noemde ik Hoog Hammen al eens en ik denk dat dat precies omschrijft hoe ik het voor mij zie.’

Versterking

Tussen alle mooie plannen zou je het bijna vergeten, maar Hoog Hammen is onderdeel van de versterkingsoperatie. Het versterkingsadvies is klaar, maar ondertussen is het pand een gemeentelijk monument geworden. Er is een aannemer gevonden en de gesprekken tussen het bestuur van de stichting Hoop voor Hoog Hammen en NCG zijn gaande. Binnenkort is de stichting eigenaar van de boerderij. Het bijbehorende land is verkocht aan buurman Dirk van de naastgelegen boerderij.

Kamer voor kamer

Wanneer Hoog Hammen klaar is voor de toekomst? ‘Het slagen van de plannen is afhankelijk van de subsidies die we binnenhalen’, zegt Leanne realistisch. ‘We hebben de tijd en gaan kamer voor kamer aan de slag. We concentreren ons eerst op de boerderij, de schuren komen later wel.’