In januari 2014 maakten het Rijk, de provincie Groningen, betrokken gemeenten en de NAM afspraken over het vergroten van de leefbaarheid in het aardbevingsgebied in Groningen. Voor de leefbaarheidsprogramma’s stelden zij samen 60 miljoen euro beschikbaar. Deze programma’s kregen de overkoepelende naam Kansrijk Groningen.
De leefbaarheidsprogramma’s ontstonden eerst aan de zogenaamde Dialoogtafel. In 2016 droegen de partijen de regie op de leefbaarheidsprogramma’s formeel over aan Nationaal Coördinator Groningen. Er waren twee uitzonderingen: het programma Elk Dorp Een Duurzaam Dak en het programma Herbestemming Cultureel Erfgoed. Deze programma’s vielen, net als de Regeling leefbaarheid en duurzaamheid, onder de regie van de NAM.
Drie soorten leefbaarheidsprojecten
In Kansrijk Groningenwaren er drie soorten projecten :
- Bewonersinitiatieven
Dit programma heette Loket Leefbaarheid. Bewoners met goede ideeën konden een beroep doen op financiële ondersteuning. - Gemeentelijke herstructureringsprojecten
Dit ging bijvoorbeeld over het aanpakken van verloederde straten of het opknappen van winkelcentra in gemeenten. - Regionale projecten met meerdere doelen
Dit waren projecten die meerdere belangen dienden. Bijvoorbeeld: aanleg van breedbandinternet, verbetering van het landschap, herbestemming van cultureel erfgoed, duurzame ontmoetingsplekken in dorpen en wijken, en de lokale energietransitie.
Het beschikbare budget werd verdeeld over meerdere programma’s. Bijna alle programma’s zijn inmiddels afgerond. Alleen een aantal gemeentelijke herstructureringsprogramma’s zitten nog in de afrondende fase. Daarmee is Kansrijk Groningen bijna helemaal afgerond.
Onderstaand schema laat zien hoe de bedragen destijds verdeeld zijn over de verschillende programma’s.
Programma |
Doel |
Kartrekker |
Financiën |
| Spoor 1: Inwoners | |||
| Regie: Nationaal Coördinator Groningen | |||
| Loket leefbaarheid | Financieel ondersteunen van (groepen) bewoners en verenigingen bij de uitvoering van lokale initiatieven en projecten van minder dan € 10.000,- | Groninger Dorpen | € 5 mln. |
| Regie: NAM | |||
| Regeling leefbaarheid en duurzaamheid | Financieel ondersteunen van (groepen) bewoners en verenigingen bij de uitvoering van lokale initiatieven en projecten van meer dan € 10.000,- | NAM | € 15 mln. |
| Spoor 2: Gemeenten | |||
| Regie: Nationaal Coördinator Groningen | |||
| Herstructurering leefbaarheid | Uitvoering van herstructureringsplannen van gemeenten, om bijvoorbeeld verloederde straten aan te pakken en/of winkelcentra op te knappen. | Gemeenten | € 15 mln. |
| Spoor 3: Regio: Maatschappelijke organisaties | |||
| Regie: Nationaal Coördinator Groningen | |||
| Breedband voor heel Groningen | Het verbeteren/sneller maken van internetverbindingen met breedband. | Economic Board | € 5 mln. |
| Lokale energietransitie | O.a. het stimuleren van lokale energiecoöperaties. | Natuur en Milieu Federatie Groningen | € 5 mln. |
| Dorpsvisies en landschap | Versterking van het landschap. Drie thema’s: wierden en lintdorpen, lijnen in het landschap en recreatieve (wandel)route netwerken. | Landschapsbeheer Groningen | € 2,5 mln. |
| Nog niet gelabeld | € 2,5 mln. | ||
| Regie: NAM | |||
| Elk dorp een duurzaam dak (EDEDD) | Elk dorp in het aardbevingsgebied moet minimaal één ontmoetingsplek voor bewoners krijgen. | Groninger Dorpen | € 5 mln. |
| Herbestemming Cultureel Erfgoed | Herstel en herbestemming van karakteristieke gebouwen. | Libau | € 5 mln. |
| Totaal | € 60 mln. | ||