In het aardbevingsgebied zijn ongeveer 32 bedrijven die werken met grotere hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Risicovolle bedrijven moeten voldoen aan strenge normen voor de veiligheid. Ongeveer de helft van deze bedrijven zijn zogenaamde Seveso bedrijven.
De chemiebedrijven in het aardbevingsgebied doen onderzoek naar de risico’s van aardbevingen. Uitgangspunt is dat de risico’s voor de medewerkers en de omgeving niet mogen toenemen als gevolg van aardbevingen door gaswinning en het veiligheidsniveau op peil blijft. NCG ondersteunt deze bedrijven en andere betrokken partijen procesmatig bij het toetsen van de aardbevingsbestendigheid van industriële installaties en als het nodig is aan het versterken ervan. Daarbij vergoedt NCG op basis van de beleidsregel Vergoeding kosten aardbevingsbestendige industrie Groningen kosten voor onderzoek en versterking.
Publieksrapporten onderzoeken
Na afronding van deze onderzoeken stellen bedrijven rapporten op. In deze zogenaamde Openbare Samenvattingen wordt kort een overzicht gegeven van welke installaties er onderzocht zijn en wat de uitkomsten van die onderzoeken zijn. Zie hiervoor de pagina openbare samenvattingen.
Informatie voor chemiebedrijven
In het Meerjarenprogramma van NCG is de aanpak voor de chemische industrie als concrete beleidsbeslissing vastgelegd. Op 7 juli 2017 heeft het kabinet via een addendum de aanpak tussentijds bijgewerkt. Daarnaast zijn in de Stuurgroep Industrie nog aanvullende afspraken gemaakt. In dit document zijn de geldende afspraken op een rij gezet.
Prioritering
Ongeveer 32 bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen staan op de prioriteringslijst. De volgorde op de lijst is door Deltares/TNO bepaald op basis van:
- de ligging van de bedrijven in het gebied (afhankelijk van hogere of lagere piekgrondversnelling)
- het karakter van het bedrijfsproces
- de gevaarzetting van de aanwezige gevaarlijke stoffen
- de nabijheid van omwonenden
De prioriteringslijst wordt indien nodig bijgewerkt op grond van de pga-contourenkaart van het KNMI, vergunningensituatie en wijzigingen op grond van de risicokaart.
Toetskader
Voor de onderzoeken naar aardbevingsbestendigheid van hun installaties kunnen de chemiebedrijven een toetskader gebruiken. Het toetskader kan ook worden gebruikt bij nieuwbouw van industriële installaties.
De procesbeschrijving voor te volgen stappen is in december 2024 aangepast naar aanleiding van nieuwe inzichten en ervaringen over de afgelopen jaren.
Download: Procesbeschrijving uitgebreide beoordeling Fase 1, Fase 2 en Fase 3
Het toetskader bestaat uit twee fasen plus een (gedeeltelijk) alternatieve werkwijze volgens het supplement 2024:
De kwalitatieve analyse in deze fase levert een prioritering op van de risico’s. Op basis van de analyse kan vervolgens worden bepaald welke installaties nader moeten worden onderzocht of doorberekend. De analyse zegt dus niets over de aardbevingsbestendigheid van de constructies. Om daarover iets te kunnen zeggen moet een kwantitatieve berekeningstoets worden uitgevoerd. Dit gebeurt in fase 2.
Downloads: Handreiking industrie fase 1
Om het proces te vereenvoudigen en te versnellen is binnen fase 1 een selectiemethodiek in 2 stappen ontwikkeld om te bepalen welke in fase 1 geselecteerde installaties daadwerkelijk verder doorgerekend moeten worden in fase 2. De 2 stappen behoeven niet noodzakelijkerwijs beiden te worden uitgevoerd.
Selectiemethodiek stap 1: Hierbij wordt met de kennis van eerdere onderzoeken het industriële object op basis van het effect bij uitstroming verder beoordeeld. Er is daartoe een Excel Invultool beschikbaar welke kan worden aangevraagd bij NCG. De werkwijze staat beschreven in een achtergronddocument.
Selectiemethodiek stap 2: als het object nog steeds is geselecteerd, kan een tweede selectiestap nog worden doorlopen op basis van de aardbevingsbestendigheidseigenschappen van het industriële object. Feitelijk betreft het een quickscan beoordeling fase 2 op basis van generieke fragility curves.
Mocht ook deze tweede selectiestap niet leiden tot waarschijnlijke aardbevingsbestendigheid, dan is het object geselecteerd voor de fase 2 kwantitatieve berekeningstoets.
De werkwijze staat beschreven in het rapport Selection method Step 2 - based on fragility functions. Calculation tool – documentation.
De tool bevat de benodigde (stand-alone) software welke kan worden verkregen bij NCG.
Bij de kwantitatieve berekeningstoets wordt onderzocht in hoeverre een industriële installatie bestand is tegen aardbevingen. Bedrijven kunnen daarbij kiezen uit een van de volgende twee methoden:
- De LoC-methode (Loss of Containment)
De LoC-methode is in 2016 ontwikkeld door de Werkgroep Maatgevende Aardbevingsbelasting als een eenvoudige en transparante toets op aardbevingsbestendigheid van industriële installaties in Groningen.
De rapportage en enkele achtergronddocumenten van WMA zijn hieronder te downloaden. Voor bedrijven en consultants is een Handreiking voor het gebruik van de LoC-methodiek opgesteld.
Om tot een versnelling van de onderzoeken te komen wordt de LoC-methode voor een aantal veel voorkomende installaties gestandaardiseerd. De standaardmethode voor opslagtanks en voor leidingen op leidingbruggen kunnen inmiddels worden toegepast.
Downloads:
- Handreiking deel 2 LoC-methode
- Standaardmethode opslagtanks
- Standaardmethode leidingen op leidingbruggen
- Rapportage werkgroep Maatgevende Aardbevingsbelasting voor de industrie
- Aanvullende rapportage werkgroep MA voor industrie (achtergrondinfo)
- Notitie beantwoording vragen toepassing LoC-methode (achtergrondinfo)
- Advies WMA over gevolgen afnemende aardgaswinning
- Seismic verification of foundations of industrial assets in Groningen
2. De rekenmethodiek voor fase 2 van Deltares/TNO
Deltares en TNO hebben in de zomer van 2018 een rekenmethodiek voor fase 2 afgerond. Met deze risico gebaseerde rekenmethodiek van Deltares/TNO kan de constructieve veiligheid van installaties getoetst worden op het vrijkomen van gevaarlijke stoffen uit de installatie.
Downloads: Rekenmethodiek fase 2 Deltares/TNO
Zowel de LoC-methode als de Deltares/TNO-methode kunnen worden gebruikt bij nieuwbouw van installaties.
In gedeeltelijke aanvulling op bovenstaande werkwijze is in 2024 een aanvulling uit Het toetskader bestaat uit twee fasen plus een (gedeeltelijk) alternatieve werkwijze volgens het supplement 2024 ontwikkeld, waarmee ook een beoordeling op maat kan worden uitgevoerd die past bij de piekgrondversnelling op de locatie waar het bedrijf in kwestie zich bevindt. Deze beoordeling kan geschieden volgend een 3-tal opties:
- Werkwijze 1: aansluiting toetskader chemische industrie op PGS 6
- Werkwijze 2: bredere toepassing van Selectiemethodiek stap II als vereenvoudigde risicobeoordeling
- Werkwijze 3: gebruikmaken van eerdere Fase 1 (inclusief Selectiemethodieken) of Fase 2 beoordelingen van gelijksoortige installaties
Download: Supplement toetsing 2024
Shakemaps
De industrie maakt voor de LoC-methode gebruik van zogenaamde shakemaps voor de seismiciteit. Deze shakemaps zijn direct afgeleid uit de algemeen geldende hazardmaps van het KNMI. Conform gemaakte afspraken worden deze regelmatig geactualiseerd n.a.v. de nieuwste seismische inzichten. De Deltares/TNO methode maakt geen gebruik van de schakemaps maar van de NEN tool op www.seismischekrachten.nen.nl.
Downloads:
Stuurgroep
NCG heeft de Stuurgroep Industrie ingesteld. Deze bestaat uit bedrijven, ministeries, gemeenten, de Omgevingsdienst Groningen, de Veiligheidsregio Groningen en de provincie Groningen onder voorzitterschap van de gemeente Eemsdelta. De stuurgroep bespreekt de voortgang en aanpak van de onderzoeken, beslist over de aanpak of adviseert over de normering.
Laatste update: 19-03-2025