Beoordeeld, maar uw woning wordt niet of minder zwaar versterkt dan u dacht. Hoe zit dat?

Wellicht weet u al een aantal jaren dat uw woning in de versterkingsopgave zit: u woont in het aardbevingsgebied en uw huis is mogelijk onveilig. Maar nu blijkt uit de beoordeling van uw woning dat uw huis voldoet aan de landelijke veiligheidsnorm. Of dat het veel minder zwaar versterkt hoeft te worden dan u dacht. Misschien kent u iemand met een woning die op uw woning lijkt, die eerder en anders is beoordeeld dan uw huis. Hoe zit dat? We leggen het hier uit.

Welke gebouwen onderzoekt NCG?

In het aardbevingsgebied wordt elk jaar met een computermodel berekend welke kans een gebouw heeft om niet te voldoen aan de landelijke veiligheidsnorm.  Sinds 2021 gebeurt dit door het onafhankelijke onderzoeksinstituut TNO. Bij die berekening wordt rekening gehouden met de sterkte van de grondbeweging tijdens een aardbeving en met de eigenschappen van het gebouw. Nationaal Coördinator Groningen (NCG) onderzoekt alle adressen die op basis van de berekening – vanwege de aardbevingen – mogelijk niet voldoen aan de veiligheidsnorm.

Landelijke veiligheidsnorm

De landelijke veiligheidsnorm is voor elk gebouw in Nederland hetzelfde. Mensen moeten veilig kunnen wonen en werken achter een dijk, maar ook bij een industrieterrein en in het aardbevingsgebied. Deze norm is in de afgelopen jaren niet veranderd. In het aardbevingsgebied betekent de veiligheidsnorm onder meer dat een bewoner bij een (zware) aardbeving een gebouw tijdig en veilig moet kunnen verlaten.

NCG onderzoekt sinds 2016 of de gebouwen in het aardbevingsgebied voldoen aan de landelijke veiligheidsnorm. Is dat zo, dan is een gebouw op norm. Het hoeft dan niet versterkt te worden. Is een gebouw niet op norm, dan zijn versterkingsmaatregelen nodig.

Norm is hetzelfde | omstandigheden zijn anders

Het komt voor dat de beoordeling van uw huis op dit moment anders is dan een vergelijkbaar huis dat al eerder werd beoordeeld. Hoe kan dat? Dat heeft twee redenen:
 

  1. Er is meer kennis over aardbevingsbestendig bouwen.
    Bij de start van de versterkingsopgave in 2016 was er in Nederland weinig bekend over de ondergrond in Groningen en over hoe gebouwen reageren op aardbevingen. Tegenwoordig hebben we meer kennis van en ervaring met aarbevingsbestendig bouwen. Bijvoorbeeld door bodemonderzoek te doen in Groningen, door kennis en ervaring uit het buitenland te halen, zoals uit Italië, en door van start te gaan met verschillende pilots, zoals Heft in Eigen Hand. Daardoor weten we steeds beter of een woning veilig is. En als dat niet zo is: hoe we ervoor kunnen zorgen dat een woning veilig wordt. In het begin namen we vaak het zekere voor het onzekere en werd er gekozen voor sloop en nieuwbouw of voor zware versterkingsmaatregelen. Tegenwoordig weten we – ook door de afname van de gaswinning – dat dat meestal niet nodig is.

  2. De gaswinning is de afgelopen jaren gedaald. 
    Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat streeft ernaar de gaskraan in Groningen in 2023 zelfs geheel dicht te draaien (Zie nieuwsbericht van april 2022). Het KNMI, het Staatstoezicht op de Mijnen en TNO verwachten dat minder gaswinning zorgt voor minder en minder zware bevingen. De grond zal dus minder bewegen tijdens een aardbeving waardoor uw woning minder risico loopt. Uw woning zal daardoor eerder aan de veiligheidsnorm voldoen dan in het verleden. Dit betekent niet dat er helemaal geen bevingen meer zullen zijn na de sluiting van het Groningenveld. Door de jarenlange gaswinning zijn er drukverschillen in de Groninger bodem ontstaan. Die drukverschillen zorgen nog een aantal jaren voor bevingen in Groningen.

De jarenlange gaswinning heeft voor drukverschillen gezorgd in het Groningen-gasveld. Zo is de druk rondom Loppersum waar de winning al enige tijd gestopt is, relatief hoog. In het zuiden, waar nog gas gewonnen wordt, is de druk lager. Deze druk is zich nu aan het vereffenen. Het aardgas stroomt van plekken met een hoge druk naar plekken met een lage druk. Ook dit proces veroorzaakt spanningen op breuken in de diepe ondergrond, die tot bevingen kunnen leiden. De gaswinning is nu zo laag dat de bevingen die nu plaatsvinden vooral worden veroorzaakt door deze drukvereffening en nauwelijks nog worden beïnvloed door de huidige gasproductie. Pas als die druk overal gelijk is, zijn er geen aardbevingen meer. Daarom gaan de aardbevingen door, ook als de winning uit het Groningen-gasveld helemaal gestopt is. De kans op een zware beving en het aantal bevingen neemt naar verwachting wel af, en stopt op een gegeven moment helemaal. Hoelang dit duurt, is onbekend.

– Staatstoezicht op de Mijnen –

Samengevat: geen of minder intensieve versterkingsmaatregelen nodig?

De opdracht van NCG is te onderzoeken of een huis voldoet aan de landelijke veiligheidsnorm. Is dat niet het geval dan moet het versterkt worden.

Bij de start van de versterkingsopgave in 2016 was de kans op zware aardbevingen groter dan in 2022. Een aardbeving bracht meer risico met zich mee dan in 2022 en daarna. Een gebouw voldoet daardoor tegenwoordig eerder aan de veiligheidsnorm en hoeft daarom niet of minder zwaar versterkt te worden.

In 2016 was er minder kennis van aardbevingsbestendig bouwen dan in 2022. Veiligheid stond en staat voorop: er werd gekozen voor zware versterkingsmaatregelen. Nu weten we beter hoe we voor veiligheid kunnen zorgen als er een aardbeving is. We kunnen gerichter versterken: met minder intensieve maatregelen zorgen we toch voor veiligheid. 
 

Laatste update: 26-04-2022